Nội dung

Nếu bạn từng xem một bữa tiệc trà chiều kiểu Anh trong phim hoàng gia hay từng có cơ hội dùng bữa cùng một gia đình người Anh chính gốc, hẳn bạn sẽ nhận ra: không phải chỉ thức ăn ngon là đủ – phép tắc trên bàn ăn mới là yếu tố then chốt để tạo nên một bữa ăn trang nhã, đầy tính “quý tộc”.

Người Anh nổi tiếng với nét văn hóa ứng xử tinh tế và tôn trọng không gian chung – điều này thể hiện rất rõ qua các quy tắc bàn ăn, từ cách ngồi, cách dùng dao nĩa, đến việc trò chuyện. Không rườm rà như lễ nghi hoàng tộc nhưng cũng không tùy tiện như bữa ăn thường ngày, bàn ăn kiểu Anh vừa thân thiện, vừa chuẩn mực.

Bài viết sau sẽ là “bí kíp bỏ túi” cho bất kỳ ai chuẩn bị tham gia một buổi tiệc tối, tiệc trà hay bữa ăn gia đình ở Anh – hoặc đơn giản là muốn rèn luyện một phong cách dùng bữa thanh lịch và quốc tế.

Hãy cũng Thực Phẩm Plaza khám phá ngay nhé!

1. Tổng quan về văn hóa bàn ăn Anh quốc

Người Anh coi bữa ăn là dịp để giao lưu, thể hiện sự tôn trọng và gắn kết xã hội. Dù ở nhà hàng sang trọng, tại nhà riêng hay trong buổi trà chiều ngoài trời, bạn đều cần thể hiện sự điềm đạm, chu đáo trong từng hành động.

Các bữa ăn thường có bố cục rõ ràng: món khai vị – món chính – tráng miệng – trà hoặc cà phê. Nếu là tiệc tối (dinner party), sẽ có thêm rượu vang hoặc cocktail nhẹ.

2. Trước khi vào bàn ăn: những quy tắc “thầm lặng”

2.1. Trang phục chỉnh tề

Ăn mặc lịch sự, phù hợp hoàn cảnh. Nếu là tiệc tối, bạn nên chọn trang phục cocktail hoặc semi-formal.
Không mặc đồ ngủ, đồ thể thao hoặc trang phục quá hở hang.

2.2. Đến đúng giờ

Người Anh rất coi trọng giờ giấc. Nếu được mời ăn tối lúc 7 giờ, bạn nên đến sớm 5–10 phút.
Không đến quá sớm (gây phiền) hoặc quá muộn (bất lịch sự).

3. Vào bàn: thứ tự và cách ngồi

3.1. Đợi chủ nhà chỉ chỗ

Không tự ý ngồi vào bàn. Hãy đợi chủ nhà chỉ định chỗ ngồi, nhất là trong những bữa ăn trang trọng.

3.2. Ngồi thẳng lưng, không gác chân

Tư thế ngồi lịch sự: lưng thẳng, chân đặt vững. Tuyệt đối không rung chân, ngả người quá mức hay chống tay lên bàn.

4. Cách sử dụng dao nĩa và các vật dụng bàn ăn

4.1. Dao tay phải, nĩa tay trái

Đây là nguyên tắc truyền thống kiểu Châu Âu. Không đổi tay giữa chừng (trừ khi là kiểu Mỹ).
Nĩa úp xuống, dao dùng để cắt và đẩy thức ăn.

4.2. Bắt đầu từ ngoài vào trong

Dùng dao nĩa theo thứ tự từ ngoài vào: món khai vị – món chính – tráng miệng.
Muỗng súp thường để phía ngoài cùng bên phải.

4.3. Không đưa dao nĩa vào miệng

Chỉ nĩa được phép đưa thức ăn vào miệng. Dao chỉ để cắt, không liếm dao hay dùng dao như thìa.

4.4. Cách đặt dao nĩa khi ăn

Khi tạm dừng: đặt nĩa và dao hình chữ V ngược (nĩa úp, dao cạnh nĩa).
Khi ăn xong: đặt dao và nĩa song song trên đĩa, chĩa về hướng 10h–4h.

5. Trên bàn: lời nói và hành động

5.1. Không chống tay hoặc đặt khuỷu tay lên bàn

Khi ăn, chỉ đặt cổ tay hoặc phần giữa cẳng tay lên mép bàn.

5.2. Không nói khi miệng còn thức ăn

Hãy nuốt hết trước khi bắt đầu câu chuyện. Việc nhai nói song song là cực kỳ bất lịch sự.

5.3. Đừng xì mũi, khạc nhổ hay phát ra âm thanh

Nếu cần ho hoặc xì mũi, nên xin phép ra ngoài. Tuyệt đối tránh gây tiếng động lớn khi ăn (ví dụ: húp canh).

6. Cách trò chuyện tại bàn ăn

6.1. Giữ giọng nói vừa phải

Nói vừa đủ nghe, không chen ngang hay áp đảo người khác.
Tránh chủ đề chính trị, tôn giáo hay tiền bạc trừ khi được khơi mở một cách tế nhị.

6.2. Tôn trọng người phục vụ (nếu có)

Giao tiếp lịch sự, dùng từ “please” và “thank you” khi gọi món hay nhờ lấy gì đó.

7. Khi ăn xong: cách rút lui tinh tế

7.1. Không đứng dậy giữa chừng

Trừ khi cần ra ngoài gấp, bạn nên đợi đến khi chủ nhà cho phép rời bàn.

7.2. Cách xin phép rời bàn

Nói nhẹ nhàng: “Excuse me for a moment” hoặc “May I be excused?”

7.3. Cảm ơn bữa ăn

Luôn cảm ơn chủ nhà bằng một lời ngắn gọn, ví dụ: “Thank you for the lovely meal.”

8. Uống trà chiều – nét đặc trưng độc đáo

8.1. Trà và bánh nhỏ

Afternoon tea gồm: trà (Earl Grey, English Breakfast…), bánh scone, sandwich nhỏ và bánh ngọt.
Không đổ sữa trước khi rót trà (trừ khi có yêu cầu ngược lại).

8.2. Cách cầm tách trà

Cầm bằng ngón cái và trỏ ở quai, không giơ ngón út.
Nhấp nhẹ, không húp hoặc phát tiếng.

9. Một số điều cần tránh tuyệt đối

Dùng tay bốc thức ăn (trừ món finger food được phép).
Chơi điện thoại trên bàn ăn.
Dùng khăn ăn lau mặt hoặc thấm mồ hôi.

Chỉ trích món ăn.
Gắp thức ăn từ đĩa người khác.

10. Những điều nhỏ thể hiện sự tinh tế

Luôn đặt khăn ăn trên đùi, không nhét vào cổ áo.
Gọi rượu hoặc nước sau khi chủ nhà đã đề cập.
Tự rót cho người bên cạnh trước khi rót cho mình.
Nếu không thích món ăn, vẫn nên ăn một ít để thể hiện thiện chí.

Bàn ăn của người Anh không chỉ là nơi để thưởng thức ẩm thực, mà còn là không gian thể hiện phẩm chất cá nhân và sự tôn trọng người khác. Những quy tắc ứng xử trên bàn ăn không hề gò bó nếu bạn hiểu được tinh thần cốt lõi của chúng: lịch thiệp – tôn trọng – tinh tế.

Việc nắm vững và thực hành đúng sẽ giúp bạn dễ dàng hòa nhập, tạo ấn tượng tốt trong các bữa ăn mang tính ngoại giao, học thuật hay đơn giản là trong những dịp đặc biệt cùng bạn bè quốc tế.

Nghệ Thuật Lịch Thiệp: Quy Tắc Ứng Xử Trên Bàn Ăn Của Người Anh